Haber Girişi
Polis Meslek Yüksekokulu (PMYO) veya Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) eğitimine başlayan adaylar ya da halihazırda görevde olan polis memurları, periyodik sağlık kontrolleri sonucunda meslek hayatlarını sonlandıran bir tebligatla karşılaşabiliyor. Özellikle intibak eğitimi sırasında aldırılan sağlık kurulu raporları, “Polis Öğrencisi Olamaz” kararıyla sonuçlandığında, adayların okulla ilişiği kesiliyor. Bu durum, kariyerinin başındaki binlerce adayı ve mevcut memurları doğrudan ilgilendiren, acil hukuki eylem gerektiren bir gündem maddesi haline gelmiş durumda.
Yönetmeliğin Kilit Noktaları: A, B, C Sağlık Dilimleri ve Sık Elenen Branşlar
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği (ETSŞY), adayların sağlık durumunu dilimlere ayırır.1 POMEM, PMYO ve PAEM öğrenci adaylarının, istisnasız olarak “A Dilimi” sağlık şartlarına uygun olması zorunludur.5
Sorun şudur ki, B, C veya D diliminde yer alan bir sağlık sorunu, kişinin fiilen polislik yapmasına engel olmasa bile, yönetmelik gereği kağıt üzerinde elenme sebebidir. Mahkemelerde tartışılan da tam olarak bu noktadır.
En sık ilişik kesme kararı verilen branşlar ve A dilimi dışı sayılan bazı durumlar şunlardır:
Psikiyatri
Yönetmelik bu konuda çok katıdır. Geçmişte depresyon veya anksiyete bozukluğu tanısı almak, hatta bu hastalıkları geçirmiş olmak (“geçirilmiş halleri”) bile B dilimi sayılarak öğrenciliğe engel teşkil edebilir. Son iki yıl içinde antidepresan veya benzeri psikotrop ilaç kullanımı 3, adayın elenmesine neden olabilir. Ancak bu durumun aksi (ilacın başka bir tedavi için yazıldığı) epikriz raporları ile ispatlanabilir.
Göz
Miyopi (${\text{-}2.00}$ diyoptri) ve hipermetropi (${\text{+}1.00}$ diyoptri) için net sınırlar vardır.2Bu sınırların aşılması veya tam renk körlüğü (diskromatopsi) doğrudan elenme sebebidir.
Ortopedi
10 derece (Cobb açısı) üzerindeki skolyoz (omurga eğriliği) B dilimi sayılır ve elenme nedenidir. 10 derece ve altı ise A dilimi (sağlam) kabul edilir. Ayrıca, “flexible” (esnek) olmayan, yani “rigid” (sert) düz tabanlık (pes planus) 3 da öğrenciliğe engeldir.
Kardiyoloji
İleri derece kapak yetmezlikleri, ciddi ritim bozuklukları ve yönetmelikte belirtilen diğer kronik kalp rahatsızlıkları polisliğe engel teşkil eder.
Hukuki Çerçeve: Kritik 60 Günlük Süre ve Dava Yolları
İlişik kesme kararı, idari bir işlemdir. Bu kararın size tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi’nde iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır.4
Bu 60 günlük süre “hak düşürücü” niteliktedir.5 Yani, 61. gün açılan dava, esasa dahi girilmeden “süre aşımı” nedeniyle reddedilir. Bu, geri dönüşü olmayan bir hatadır.
Yürütmenin Durdurulması (YD) Talebi
Dava dilekçesinde mutlaka “yürütmenin durdurulması” (YD) talep edilmelidir.4 Eğer mahkeme YD kararı verirse, dava sonuçlanana kadar okula veya göreve geri dönebilir, eğitiminize devam edebilir 4 ve “devre kaybetme” gibi telafisi güç zararların 9 önüne geçmiş olursunuz.
İptal ve Tam Yargı Davası Farkı
İptal davası, hukuka aykırı olduğunu düşündüğünüz “ilişik kesme işlemini” ortadan kaldırarak okula/göreve dönmenizi hedefler.10 Tam yargı davası ise, bu haksız işlem nedeniyle uğradığınız maddi (maaş, tazminat) veya manevi zararların ödenmesi için açılır.11
Kurul Süreci: Hakem Hastane ve Doğrudan Yargı Yolu
Süreç genellikle ilk sağlık kurulu raporuyla (Polis Sağlık Kurulu) başlar.5 Bu rapora itiraz edildiğinde veya ilk rapor ile okuldaki rapor arasında çelişki olduğunda, aday bir “Hakem Hastane”ye (3. Heyet Hastanesi) sevk edilir.5
Hakem hastaneden gelen rapor “nihai” niteliktedir ve bu rapora karşı Emniyet bünyesinde (örneğin Yüksek Sağlık Kurulu’na) idari bir itiraz yolu bulunmamaktadır.5 Tek yol, 60 gün içinde doğrudan İdare Mahkemesi’nde iptal davası açmaktır. İdari itiraz yolu arayarak geçirilen süre, 60 günlük dava açma süresini durdurmaz.5
Mahkemelerin İptal Verdiği Durumlar (Danıştay İçtihat Eğilimi)
Danıştay ve İdare Mahkemeleri, yönetmelik katı olsa da “hukuka uygunluk” denetimi yapmaktadır. Son yıllardaki eğilim, adayın gerçek sağlık durumunun polislik yapmaya engel olup olmadığını 7 araştırmaktır.
Mahkemelerin iptal kararı verdiği başlıca durumlar şunlardır:
- Çelişkili Raporlar: Adayın elendiği rapor ile başka bir tam teşekküllü hastaneden aldığı rapor arasında çelişki varsa 13, mahkeme bu çelişkiyi gidermek için adayı kendi belirlediği bir hakem hastaneye (genellikle üniversite veya şehir hastanesi) sevk eder.13 Yeni rapor “Polis Olur” yönünde gelirse, dava kazanılır.5
- Hatalı Tıbbi Değerlendirme: Özellikle skolyoz derecesinin 7 veya düz tabanlık tipinin 3 yanlış ölçülmesi/yorumlanması.
- Usul Hataları: Yönetmeliğin yanlış maddeye dayandırılması veya adayın öğrencilik statüsü ile memuriyet statüsü gibi farklı hukuki durumların karıştırılması.5
En Sık Yapılan Hatalar
- 60 Günlük Dava Süresini Kaçırmak: Tebligatı aldıktan sonra beklemek en ölümcül hatadır.4
- Yanlış Yere İtiraz Etmek: Hakem hastane raporu sonrası CİMER’e, EGM’ye veya Yüksek Sağlık Kurulu’na 5 itiraz dilekçesi yazmak dava süresini durdurmaz.
- Eksik Rapor Sunmak: Dava açarken, elenmeye neden olan rapora karşı kendi lehe olan (çelişki yaratacak) raporları veya tıbbi belgeleri mahkemeye sunmamak.
Ankara’daki Polis Sağlık Davaları
Polis Akademisi Başkanlığı veya Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) 14 tarafından tesis edilen ilişik kesme işlemlerine karşı açılacak davalarda yetkili mahkeme, genellikle davalı idarenin bulunduğu yer olan Ankara İdare Mahkemeleri‘dir.4 Bu nedenle, Ankara ilişik kesme davası süreçleri, bu alanda özel bir uzmanlık gerektirir. Ankara’daki mahkemelerin, Ankara polis sağlık yönetmeliği davaları konusundaki yaklaşımı, özellikle hakem hastane raporlarına 13 ve Danıştay içtihatlarına dayanma eğilimindedir. Bu tür karmaşık idari davalarda, Ankara idare avukatı desteği ile hareket etmek, dosyanın usul ve esas yönünden doğru yönetilmesi için kritik öneme sahiptir.15
İstanbul’daki Polis Sağlık Davaları
İstanbul’da ikamet eden veya eğitim gören bir polis adayı olsanız bile, davanızın Emniyet Genel Müdürlüğü’ne 14 karşı açılması halinde yetkili mahkeme yine Ankara İdare Mahkemeleri olacaktır. Ancak bu durum, İstanbul polis sağlık şartları davası sürecinizi İstanbul’dan yönetmenize engel değildir. İstanbul idare hukuku avukatı 14 aracılığıyla, davanızın takibi (Ankara’da dava açılması, duruşmalara girilmesi ve evrak takibi) profesyonel olarak yürütülebilir. Önemli olan, hukuki sürecin hangi şehirde yaşanırsa yaşansın, yetkili mahkemenin Ankara olduğu 14 bilinciyle hızlı hareket edilmesidir.
Hukuki Değerlendirme ve Çağrı
Geçmişte skolyoz derecesi, göz diyoptri sınırı veya psikiyatrik değerlendirme gibi nedenlerle ilişiği kesilen birçok aday, hatalı raporlama veya hukuka aykırı işlemler nedeniyle mağduriyet yaşamıştır.
İlişik kesme tebliği aldıysanız, 60 günlük hak düşürücü süre kaybı yaşamamak için dosyanızın idare hukuku alanında uzman bir ekip tarafından hukuken değerlendirilmesi önemlidir.
Unutmayın: Süresi geçen davalar geri döndürülemez. Tebligat tarihi, hak kaybınızın başladığı gündür.
Sağlık raporunuza dayalı ilişik kesme kararının hukuki denetimi ve yasal haklarınız hakkında detaylı bilgi almak için profesyonel hukuki destek almayı değerlendirebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Eğer bu rapor Hakem Hastane (3. Heyet) raporu ise, bu karar nihai sayılır ve idari itiraz yolu yoktur. Kararın size tebliğinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi’nde “Yürütmenin Durdurulması” talepli iptal davası açmanız gerekir.
60 günlük süre “hak düşürücü” süredir. Bu süre geçerse, dava açma hakkınızı kalıcı olarak kaybedersiniz ve ilişiğinizin kesilmesi işlemi kesinleşir.
önetmeliğe göre, son iki yıl içinde psikotrop ilaç kullanımı veya “geçirilmiş” dahi olsa depresyon/anksiyete tanısı (B dilimi) öğrenciliğe engel sayılabilir. Ancak bu durumun aksi (ilacın yanlışlıkla veya başka bir branş için yazıldığı) tıbbi raporlarla mahkemede ispatlanabilir.
Yönetmeliğe göre 10 dereceye kadar (10 derece dahil) olan skolyoz A dilimi (sağlam) kabul edilir. 10 derecenin üzerindeki eğrilikler B dilimi sayılır ve öğrenciliğe engeldir.
Evet. Mahkeme “Yürütmenin Durdurulması” (YD) kararı verirse, bu karar idarenin (EGM/Polis Akademisi) işlemini dava sonuçlanana kadar durdurur. Bu kararla birlikte eğitiminize kaldığınız yerden devam edebilirsiniz.
Diğer makalelerimiz;
İdari Yargıda Tam Yargı Davası: Kapsamlı Rehber (Nedir, Şartları, Süreç ve Süreler)
İzmir’de Anlaşmalı Boşanma Rehberi : Avukat Gözüyle Protokol Hazırlama ve Dava Süreci
ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU KAPSAMLI REHBERİ
https://cdn2.pa.edu.tr/Upload/editor/files/Emniyet-teskilati-saglik-sartlari-yonetmeligi(1).pdf