Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Müessesesi: 12. Yargı Paketi Düzenlemeleri Işığında Doktriner, Anayasal ve Kanun Yolu İncelemesi
Bu çalışmada, Türk Ceza Muhakemesi Hukuku’nun en çok tartışılan, cezanın bireyselleştirilmesi ve kurumlaştırılması araçlarından biri olan Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) müessesesi, 12. Yargı Paketi olarak tabir edilen kanun teklifi çerçevesinde doktriner, normatif ve anayasal boyutlarıyla ele alınmaktadır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 231. maddesinde yapılması öngörülen köklü değişiklikler; kurumun hukuki niteliği, uygulanma şartları,
Read More
Türk Hukuk Muhakemeleri Kanununda Belirsiz Alacak Davasının Kaldırılması Sonrası Kısmi Dava Rejimi ve Zamanaşımı Koruması
Bu çalışmada, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 107. maddesinde düzenlenen Belirsiz Alacak Davası müessesesinin 12. Yargı Paketi teklifi uyarınca mülga edilmesi ve buna paralel olarak HMK m. 109’da tanzim olunan Kısmi Dava kurumunun genişletilerek yeniden yapılandırılması tahlil edilmektedir. Makalede; belirsiz alacak davasının ilga edilme gerekçeleri, kısmi davada tahkikatın sonuna kadar bir defaya mahsus talep
Read More
12. Yargı Paketi (7589 Sayılı Kanun) Kapsamında Ceza Muhakemesi Hukukunda Reform: CMK 247, CMK 80 ve CMK 308 Düzenlemelerinin Kapsamlı Analizi
Yargı Paketi ile Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 247, 80 ve 308. maddelerinde önemli değişiklikler yapıldı. Kaçak sanıkların yokluğunda yargılanması, DNA verilerinin saklanması ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi yeniden düzenlendi. Bu yazıda değişikliklerin kapsamı ve uygulamadaki etkileri ayrıntılı olarak incelenmektedir.
Read More
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Kararlarına Karşı Kanun Yararına Bozma Yoluna Başvurulabilir mi?
İstinaf ve temyiz denetiminden geçmeksizin kesinleşen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarındaki hukuka aykırılıklar, olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına bozma ile giderilebilir mi? Ceza muhakemesi hukukunda, sanığa verilen cezanın mahkeme tarafından belirlenen bir denetim süresi boyunca askıda bırakılmasını ve bu süre zarfında kasten yeni bir suç işlenmemesi halinde davanın düşmesini öngören hükmün açıklanmasının geri
Read More
Ceza Muhakemesinde İstisnai Bir Denetim Mekanizması: Kanun Yararına Bozma Olağanüstü Kanun Yolu
Ceza mahkemeleri tarafından verilen ve olağan kanun yolu denetiminden geçmeksizin kesinleşen hükümlerdeki açık hukuka aykırılıklar, adalet duygusunu zedelemeyecek şekilde nasıl giderilebilir? Ceza muhakemesi hukukunda, kesin hükmün otoritesi ve hukuki istikrar ilkeleri esas olmakla birlikte, maddi gerçeğe ulaşılması ve hukukun yurt sathında eşit uygulanması gayesi adli hataların düzeltilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu doğrultuda, ceza yargılamasında bir kararın
Read More
Ceza Muhakemesinde Tutuklama Koruma Tedbiri ve Katalog Suçlar Karinesinin Hukuki Analizi
Ceza muhakemesi hukukunda “katalog suçlar” kapsamında yer alan bir isnat, şüpheli veya sanığın otomatik olarak tutuklanacağı anlamına mı gelmektedir? Türk ceza muhakemesi hukukunun en ağır müdahale teşkil eden müesseselerinden biri olan tutuklama, koruma tedbirlerinin istisnailiği ve oranlılığı ilkeleri ışığında şekillenmektedir. Ne var ki, uygulamada 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (“CMK“) 100. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen
Read More
Ceza Muhakemesinde Müşterek Sanıkların Kanun Yoluna Başvuru Ehliyeti: Bir Sanık Diğer Sanık Aleyhine İstinaf veya Temyiz Yoluna Başvurabilir mi?
Ceza muhakemesi hukuku, her somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti tesis etmeyi amaçlarken; faillerin ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesini (TCK m. 20) muhafaza etmekle yükümlüdür. Ancak suçun birden fazla fail tarafından müştereken işlendiği (iştirak iradesinin varlığı) veya birden fazla sanığın aynı dosyada yargılandığı sübjektif dava birleşmesi hallerinde, sanıkların hukuki durumları sıklıkla bir sarmal gibi birbirine bağlanmaktadır.
Read More
Yargılama Hukukunda Bilirkişilik Müessesesinin Sınırları Nelerdir ve Bilirkişinin Uzmanlık Alanı ile Hukuki Konulardaki Yasakları Nasıl Düzenlenmiştir?
Yargılama hukukunun en temel gayesi, uyuşmazlığa konu somut olaydaki maddi gerçeği hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde açığa çıkarmak ve adaleti tesis etmektir. Gerek özel hukuk (hukuk muhakemesi) gerekse kamu hukuku (ceza muhakemesi) alanında, mahkemelerin önüne gelen bazı uyuşmazlıkların çözümü, hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilginin sınırlarını aşan; fen, tıp, mühendislik, hesaplama gibi spesifik uzmanlık
Read More
Ceza Muhakemesinde Delillerin Duruşmada Tartışılması İlkesi Nedir ve Hakimin Resen Araştırma Yetkisinin Sınırları Nelerdir?
Ceza muhakemesi hukukunun temel direği ve adil yargılanma hakkının en somut tezahürü, “maddi gerçeğe ulaşma” gayesidir. Bu gayeye hizmet eden en radikal araçlar ise delillerdir. Hukuk sistemimizde egemen olan “delil serbestisi” ilkesi uyarınca, yüklenen suç hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilmektedir. Ancak ceza yargılamasında bir delilin varlığı, onun doğrudan hükme esas
Read More
Hukuka Aykırı veya Koşulları Değişen Tutuklama Kararlarına Karşı İtiraz Usulü Nasıl İşletilir ve Yasal Başvuru Süreleri Nelerdir?
Ceza muhakemesi hukukunda hürriyeti bağlayıcı en ağır geçici tedbir niteliğinde olan tutuklama; mahiyeti gereği bir cezalandırma aracı değil, şüpheli veya sanığın kaçmasını, delilleri karartmasını ya da tanıklar üzerinde baskı kurmasını engellemeyi amaçlayan bir emniyet mekanizmasıdır. Anayasa ve Ceza Muhakemesi Kanunu (“CMK”) uyarınca, tutuklama tedbirine hükmedilebilmesi için suçun işlendiğine dair kuvvetli suç şüphesinin ve kanunda sayılan
Read More