Bir önceki ”Ayıplı Ürün Satın Alan Tüketici Ne Yapabilir?” başlıklı yazımızda tüketicilere pratik çözümler sunmuştuk. Bu yazımızda ise hukuk önünde hangi ürünlerin ”ayıplı mal” olarak değerlendirildiğinden bahsedeceğiz.
Yenilenerek 28 Mayıs 2013 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun (bundan sonra “Kanun” olarak
anılacaktır), tüketicilerin korunması amacıyla önemli düzenlemeler
getirmiştir. Kamuoyunda, ayıplı mal alan bir tüketicinin yalnızca
ücretsiz onarım hakkına sahip olduğu gibi yanlış bir algı olsa da,
Kanun, tüketicilere dört seçimlik hak tanımaktadır ve tüketiciyi
yalnızca onarım hakkını kullanmaya zorlamaz. Bu yazımızda, ayıplı
malın ne olduğu, hangi malların ayıplı kabul edildiği, ayıplı mal alan
tüketicinin hakları ve başvuru yolları hakkında bilgiler sunacağız.
Ayıplı Mal Nedir?
Ayıplı mal, Kanun’un 8. maddesine göre, tüketiciye teslimi anında,
taraflarca kararlaştırılan örnek veya modele uygun olmayan ya da
objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan mallardır.
Yani, mal, ya kararlaştırılan özelliklere uymuyorsa, ya da sahip
olması gereken nitelikleri taşımıyorsa, bu durum ayıplı mal olarak
kabul edilir. Bu tür durumlarda tüketici, ayıplı mal nedeniyle
seçimlik haklarını kullanabilir.
Hangi Mallar Ayıplı Kabul Edilir?
Kanun’a göre ayıplı mal sayılacak durumlar şunlardır:
Tüketiciyle satıcının kararlaştırdığı modele uygun olmayan mallar,
Objelerinin sahip olması gereken özelliklere sahip olmayan mallar,
Ambalajında, etiketinde veya tanıtım kılavuzunda belirtilen
özelliklerden bir veya bir kaçını taşımayan mallar,
Satıcı tarafından bildirilen özelliklere aykırı olan mallar,
Muadil malların kullanım amacını karşılamayan mallar,
Tüketicinin makul olarak beklediği faydaları sunmayan ya da bu
faydaları ortadan kaldıran mallar.
Ayrıca, sözleşmeye aykırı ifa halleri de ayıplı mal başlığı altında
sayılabilir. Bunlar şunlardır:
- Satıcı tarafından teslimi yapılması gereken malın sözleşmede
- belirtilen süre içinde teslim edilmemesi,
- Montaj işleminin satıcı veya onun sorumluluğunda yapılmadığı hallerde,
- montajın doğru şekilde yapılmaması,
- Tüketiciye ait montaj talimatlarının yanlış veya eksik olması ve bunun
- sonucunda montajın hatalı yapılması.
Sonuç olarak, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketicilere yalnızca onarım hakkı tanımakla yetinmeyip, malın değiştirilmesi, bedel iadesi ve ayıp oranında indirim gibi dört seçimlik hak sunarak kapsamlı bir koruma sağlamaktadır. Ayıplı mal, yalnızca fiziksel kusurlar içeren ürünleri değil; ambalaj, etiket, tanıtım bilgileri ya da sözleşmeye aykırı teslim ve montaj gibi hususlarda eksiklik veya yanlışlık taşıyan ürünleri de kapsamaktadır. Bu nedenle, bir malın ayıplı olup olmadığının doğru tespiti ve buna karşı hakların zamanında ve usulüne uygun şekilde kullanılması, tüketicinin mağduriyet yaşamaması açısından son derece önemlidir. Tüketici haklarına ilişkin uyuşmazlıklarda, uzman bir hukuki destek alınması, hak kayıplarının önlenmesi adına etkili ve güvenli bir yol olacaktır.
Geçmez Hukuk Bürosu
Comment (1)
Ayıplı Ürün Alan Tüketicinin Hakları ve Uygulaması Gereken Adımlar - Geçmez Hukuk Bürosu | Avukatlık Ve Danışmanlık | İzmir
says Mayıs 11, 2025 at 02.23[…] Bir önceki yazımızda, hukuk açısından hangi ürünlerin ”ayıplı mal” olarak kabul edildiğini ele almıştık. Bu yazımızda ise ayıplı mal teslim alan tüketicilerin haklarını ve izlemeleri gereken adımları açıklayacağız. […]