6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketicilere ayıplı
mal veya hizmetle karşılaştıklarında birtakım seçimlik haklar
tanımaktadır. Ancak bu hakların kullanılabilmesi, belirli süre ve
koşullara bağlıdır. Kanun koyucu, tüketici ile satıcı arasındaki
dengeyi sağlamak amacıyla bu hakların mutlak surette süresiz olarak
kullanılmasını değil, belirli zamanaşımı ve ispat kuralları
çerçevesinde sınırlı biçimde kullanılmasını uygun görmüştür.

Seçimlik Haklar Nelerdir?

Tüketici, mal ya da hizmetin ayıplı çıkması durumunda aşağıdaki
seçimlik haklardan birini kullanabilir:

• Satılanın bedelinden indirim isteme,
• Satılanın ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep etme,
• Satış sözleşmesinden dönme (iade),
• Ücretsiz onarım isteme.

Ancak bu haklar sınırsız şekilde ve herhangi bir zaman diliminde
kullanılabilecek haklar değildir. Tüketicinin seçimlik haklarını
kullanabilmesi için belirli süre sınırları ve koşullar söz konusudur.

Ayıplı Malda Zamanaşımı Süreleri

Genel Zamanaşımı Süresi
Tüketici, ayıplı mal veya hizmete ilişkin seçimlik haklarını kullanmak
için malın teslim tarihinden itibaren 2 yıl içinde satıcıya başvurmak
zorundadır. Bu sürenin geçirilmesi halinde, tüketici seçimlik
haklarını kullanma imkanını kaybeder.

Taşınmaz Mallarda Süre Uzunluğu
Konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda ise bu süre, taşınmazın
tesliminden itibaren 5 yıl olarak belirlenmiştir. Bu süre,
taşınmazlarda malın değerinin yüksek olması ve uzun vadeli kullanım
öngörülmesi sebebiyle daha uzun tutulmuştur.

Ayıbın Hile veya Ağır Kusurla Gizlenmesi
Eğer ayıp, satıcının ağır kusuru veya hilesi ile gizlenmişse,
zamanaşımı süresi işlemez. Bu durumda, tüketici süreye bağlı
olmaksızın haklarını ileri sürebilir. Ancak ayıbın hileyle
gizlendiğini ispat yükü tüketiciye aittir.

Garanti Belgesi ve Onarım Hakkı

Bazı ürünler yasal olarak garanti belgesi ile satılmak zorundadır.
Ayrıca, garanti belgesi düzenlenmişse, tüketici onarım hakkını
öncelikli olarak kullanır. Ancak bazı özel durumlar söz konusuysa,
tüketici onarım hakkından vazgeçerek diğer seçimlik haklarını
kullanabilir.

Peki, Bu Özel Durumlar Nelerdir?

Malın sık sık arızalanması nedeniyle yararlanmanın süreklilik arz
edecek şekilde engellenmesi,
Tamir için gereken azami sürenin aşılması,
Arızanın tamirinin mümkün olmaması.

Bu hallerde tüketici; iade, değiştirme veya bedel indirimi gibi diğer
haklarını kullanmakta serbesttir.

Satıcının Yükümlülüğü ve Ortak Sorumluluk

Tüketici, bu gibi durumlarda başka bir seçimlik hakkını kullandığında,
satıcı bu talebi reddedemez. Talebin karşılanmaması halinde, satıcı
ile birlikte üretici ve ithalatçı da müştereken sorumlu olacaktır. Bu
sorumluluk, tüketici lehine güçlü bir koruma sağlar.

Hukuki Tavsiyeler

Tüketicinin ayıplı mal veya hizmet karşısında sahip olduğu seçimlik
haklar, Kanun ile açık şekilde belirlenmiş ve belirli süre şartlarına
bağlanmıştır. Tüketicilerin hak kaybına uğramamaları adına, ayıbın
fark edilmesinden itibaren gecikmeden satıcıya başvurmaları büyük önem
taşır.

Bu tür uyuşmazlıklarda, hakların zamanında ve etkili şekilde
kullanılması adına hukuki danışmanlık alınması faydalı olacaktır. Eğer
siz de ayıplı mal ya da hizmet nedeniyle seçimlik haklarınızı
kullanmak istiyorsanız hukuk büromuz olarak size bu süreçte
profesyonel destek sunmaya hazırız. İletişim sayfamızdan bize ulaşarak
detaylı bilgi alabilirsiniz.

Geçmez Hukuk Bürosu