Hazırlayan: Av. Dr. Taha Polat Geçmez · Kaynak kontrolü: 30 Ekim 2026
Saç ekiminden sonra beklenen yoğunluğun oluşmaması, donör alanda iz kalması veya yeni bir müdahale önerilmesi tek başına hekim hatasını kanıtlamaz. Değerlendirme; işlemi kimin yaptığı, hangi sonucun üstlenildiği, hastanın özelliklerinin nasıl incelendiği, bilgilendirme ve takip kayıtlarının bütünüyle yapılır. “Garanti” söylemi kadar, baştan bütün riskleri hastaya yükleyen bir form da tek başına uyuşmazlığı çözmez.
1. İşlemi yapan kişinin yetkisi neden belirleyici?
Saç Ekimi Birimleri Hakkında Yönetmelik, sağlık kuruluşu bünyesindeki birimin iznini ve personelin görevlerini düzenler. Bir internet hesabında hekimin adının bulunması, hekimin işlemin bütün aşamalarını bizzat yaptığı anlamına gelmez. Hasta; birimin faaliyet iznini, sorumlu hekimi ve uygulamaya katılan ekibi öğrenebilmelidir.
Güncel değişiklik: 12 Eylül 2025 tarihli, 33015 sayılı Resmî Gazete değişikliğiyle m.9/3’teki görev dağılımı değiştirilmiştir. Kanal açılması yetkili tabiplerce; foliküllerin toplanması ve kanallara yerleştirilmesi ise düzenlemede belirtilen tabipler veya yetkili yardımcı sağlık meslek mensuplarınca yürütülebilir. Yardımcı personelin hekim gözetimi ve sorumluluğunda çalışması kuralı korunur.
Aynı değişiklik, yardımcı uygulayıcı sertifikasına ilişkin geçiş tarihini 31 Aralık 2026 olarak değiştirmiştir. Bu geçiş, herkese bağımsız saç ekimi yapma yetkisi vermez; personelin sağlık meslek mensubu niteliği, çalışma statüsü ve gözetim koşulları ayrıca aranır. Eski metindeki 6 Mayıs 2026 tarihini güncel son tarih gibi kullanmak doğru değildir.
2. Sonuç vaadi ile tıbbi risk nasıl ayrılır?
Sözleşme, teklif, yazışma ve reklamda belirli yoğunluk, kök sayısı veya görünüm açıkça üstlenilmiş olabilir. Bunlar hukuki nitelendirmede dikkate alınır; ancak her memnuniyetsizlik otomatik ücret iadesi veya tazminat doğurmaz. Ön değerlendirmedeki bulgular, uygulanabilir plan ve tıbbi standarda uygunluk uzman incelemesiyle karşılaştırılır.
Değerlendirilecek başlıklar arasında hastanın beklentisinin açıklığa kavuşturulması, donör alanın değerlendirilmesi, işlemin kapsamı ve sonucun hangi aşamada değerlendirilebileceğine ilişkin bilgilendirme bulunur. Yazılı bir başarı garantisi bulunmasa da özenli planlama, doğru uygulama ve gerekli takip yükümlülükleri ortadan kalkmaz.
3. Onam ve fotoğraf kayıtlarında ne aranır?
Yönetmelik m.10 ve 12; işlem, ekip, teknik, kök sayısı ve fotoğraflarla ilgili kayıtlar öngörür. Hasta bilgi formu, işlem öncesi donör/uygulama alanı görüntüleri ve işlem sonrası kayıtlar, yalnızca tanıtım malzemesi olarak görülmemelidir. Dosyadaki fotoğrafın tarihi ve aynı kişiye ait olup olmadığı belirlenebilir olmalıdır.
Bilgilendirme; muhtemel sonuçlar, alternatifler, riskler ve takip hakkında anlaşılır biçimde yapılmalıdır. İmzalı genel bir form, kişinin somut işlem için yeterli bilgi aldığı sorusunu tek başına kapatmaz. Tedavi kaydı için alınan fotoğraf ile fotoğrafın internette paylaşılması farklı amaçlardır; paylaşım ayrıca güncel veri koruma ve tanıtım kuralları yönünden değerlendirilir.
4. Şüpheli sonuçta hangi belgeler korunmalı?
- İşlem tarihi, birimin ve fatura düzenleyenin unvanı; ödeme, teklif, paket kapsamı ve sonuç vaatleri.
- Hasta bilgi formu, onam, ekip isimleri, uygulanan yöntem ve işlem raporu; tarihli özgün fotoğraflar.
- Kontrol randevuları, hastanın bildirdiği yakınmalar, verilen yanıtlar ve başka sağlık kuruluşundaki değerlendirmeler.
- Ek tedavi, yol, çalışma kaybı ve diğer zarar iddialarına ilişkin belgeler; aynı giderin iki kez talep edilmesini önleyen hesap.
Yeni bir müdahale önceki durumu değiştirebilir. Sağlık için gerekli müdahaleyi geciktirmeden, mümkün olan kayıtlar korunmalı ve gerekirse delil tespiti değerlendirilmelidir. Fotoğraflar üzerinde filtre, tarih değişikliği veya yanıltıcı kırpma yapılmamalı; üçüncü kişilerin görüntüleri delil gibi sunulmamalıdır.
5. Ücret iadesi, düzeltme ve tazminat aynı talep midir?
Ayıplı hizmetin koşulları oluşmuşsa hizmetin yeniden görülmesi, ücretsiz giderim, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme gibi seçimlik haklar tartışılabilir. Düzeltmenin tıbben uygunluğu ve orantılılığı ayrıca incelenir. Yeniden uygulama önerisi, tek başına ilk uygulamanın hatalı olduğunun kabulü değildir.
Bedensel zarar varsa gerekli tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü etkisi ve koşulları oluştuğunda manevi tazminat ayrı değerlendirilir (TBK m.54 ve 56). Sözleşmeyi yapan kuruluş, uygulayıcı ve varsa aracı kuruluşun görevleri birbirine karıştırılmamalıdır.
Başvuru yolu nasıl seçilir?
Özel sağlık hizmeti: İşlem tüketici işlemi niteliğindeyse 6502 sayılı Kanun uygulanır. Talep, sözleşmenin tarafı sağlık kuruluşuna ve somut sorumluluğu bulunan kişilere doğru yöneltilmelidir. Marka veya sosyal medya hesabı, faturadaki tüzel kişiyle aynı olmayabilir. Kuruluşa yazılı başvuru, olayı ve talebi belgelemeye yarar; her dosyada dava şartı olan bir bekleme süresi bulunduğu anlamına gelmez.
2026’da hakem heyetinin görev alanına giren ve değeri 186.000 TL’nin altında olan tüketici uyuşmazlıklarında heyete başvuru zorunludur. Özellikle salt ücret iadesi talebinde bu sınır kontrol edilir. Bu tutar ve üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında, kanuni istisnalar dışında, dava şartı arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine gidilir. Manevi tazminat ve başlangıçta miktarı belirlenemeyen bedensel zarar taleplerinde görev ile dava türü ayrıca incelenmelidir; her talep otomatik olarak hakem heyetine yöneltilemez.
Hakem heyetine e-Devlet/TÜBİS veya yazılı başvuru yapılabilir. Tüketicinin yerleşim yeri ya da işlemin yapıldığı yerdeki yetkili heyet seçilebilir. Hakem heyeti kararına itiraz, tebliğden itibaren iki hafta içinde heyetin veya tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine yapılır; bu itiraz için dava şartı arabuluculuk aranmaz. İtiraz icrayı kendiliğinden durdurmaz (6502 m.70 ve 73/A).
Kamu sağlık hizmeti: Kamu hastanesindeki tıbbi eylem nedeniyle tazminat isteniyorsa ilgili idareye İYUK m.13 kapsamında ön başvuru ve ardından idare mahkemesinde tam yargı davası değerlendirilir. Eylemin ve zararla bağlantısının öğrenilmesi bakımından somut olay incelenerek, kanundaki öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl çerçevesi gözetilir. Açık ret tebliğini izleyen günden; cevap verilmezse 30 günlük cevap süresinin bitiminden itibaren, özel bir hüküm yoksa 60 günlük dava süresi takip edilir. Gelişen zarar ve geç öğrenme hâllerinde başlangıç ayrıca değerlendirilir.
Denetim ve ceza yolları: Hasta hakları birimi ve İl Sağlık Müdürlüğü başvuruları hizmetin incelenmesini sağlayabilir; tazminat kararıyla aynı işlevi görmez. Suç şüphesi varsa savcılık başvurusu ayrı bir yoldur. Sağlık meslek mensuplarının mesleki tıbbi işlemlerinde 3359 sayılı Kanun ek m.18 ve ilgili soruşturma izni kuralları gündeme gelebilir. Bu izin süreci bütün tazminat taleplerinin ön şartı değildir. MSK süreci rehberi bu ayrımı açıklar.
Zamanaşımı ve deliller bakımından dikkat edilecek süreler
Özel hukukta tek bir “malpraktis süresi” yoktur. Haksız fiilde TBK m.72 uyarınca zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl esastır; fiil daha uzun ceza zamanaşımını gerektiriyorsa bu süre uygulanabilir. Vekâlet sözleşmesinden doğan alacaklarda m.147/5’teki beş yıl ve m.149’daki muacceliyet başlangıcı ayrıca incelenir. Hastaneyle kurulan ilişkinin niteliğine göre genel on yıllık süre dâhil başka hükümler gündeme gelebilir.
Belirli bir estetik sonucun üstlenildiği ilişkinin eser sözleşmesi olarak nitelendirilmesi ihtimalinde, TBK m.147/6 ile ayıplı eser hakkındaki özel m.478 birbirinden ayrılmalıdır. M.478, taşınmaz yapı dışındaki ayıplı eser için teslimden itibaren iki yıl, yüklenicinin ağır kusurunda yirmi yıl düzenler. Tüketici hukukundaki ayıplı hizmet hükümleri ve ayıp bildirimi de ayrıca değerlendirilir. İşlemin estetik amaçlı olması, bütün taleplere otomatik olarak aynı sürenin uygulanacağı anlamına gelmez.
Hasta hakları şikâyeti, CİMER yazışması, kurum içi inceleme veya savcılık dosyasının varlığı bütün dava sürelerini kendiliğinden durdurmaz. Arabuluculukta kanuni durma hükümleri ayrıca uygulanır. Kayıtların veya fiziksel bulguların kaybolma riski varsa HMK m.400 ve devamındaki delil tespiti koşulları değerlendirilir; delil tespiti de tek başına esas davanın yerini tutmaz.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.16–17 uyarınca dosyayı inceleme, suret alma ve eksik/hatalı kayıtların açıklanmasını isteme hakları vardır. Talepte tarih aralığı ve belge türleri yazılmalı; başvuru ve teslim alındıları korunmalıdır. Hasta dosyası ve tıbbi kayıtları alma rehberi belge listesini tamamlar.
Sağlık hukuku serisindeki diğer konular
İlgili rehberler
- Aydınlatılmış onam ana rehberi
- Komplikasyon ve malpraktis ayrımı
- İşlem sonrası takip
- Sağlık turizminde ülkeye dönüş sonrası takip
Resmî kaynaklar ve güncellik
- Saç Ekimi Birimleri Hakkında Yönetmelik (m.9–12; aşağıdaki değişiklikle birlikte).
- 12.09.2025/33015 tarihli değişiklik (özellikle m.2 ve 4).
- Hasta Hakları Yönetmeliği (m.15–18, 24 ve 31).
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.49, 54, 56, 72, 112, 116, 146–149 ve 506).
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m.13–16, 68, 70, 73 ve 73/A); Ticaret Bakanlığı 2026 tüketici hakem heyeti rehberi.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (m.7, 13 ve 36); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.400–403).
- 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu (ek m.18).
Genel bilgilendirme: Bu yazı 30 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilen kaynaklara göre hazırlanmıştır. Tanı, tedavi veya kişiye özel hukuki görüş yerine geçmez. Sorumluluk ve süreler; olayın tarihi, hizmet sunucusu, sözleşme, tıbbi kayıtlar ve talebin niteliğine göre belirlenir; sonuç taahhüdü içermez.