Bir kooperatif kurmak isteyenler, kuruluş izni için hangi mercie başvurmalı ve hangi belgeleri sunmalıdır? Kooperatif kuruluşu, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca belirli şekil ve usul şartlarına bağlanmıştır. Özellikle bazı kooperatif türleri bakımından, kuruluşun ticaret siciline tescilinden önce yetkili izin merciinden kuruluş izni alınması zorunludur.
Kooperatife kuruluş izni verilmesine ilişkin başvuru sürecinde sunulması gereken dilekçe ve ekler, Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan ve kamuoyuyla paylaşılan açıklamalar çerçevesinde belirlenmiştir. Bu yazıda, kooperatif kuruluş izni için izin merciine sunulması gereken dilekçe ve belgeler, sistematik biçimde ele alınacaktır.
Kooperatif Kuruluş İzni Başvurusu
Kooperatif kuruluş izni başvurusu, kooperatifin türüne göre Ticaret Bakanlığı veya Ticaret İl Müdürlükleri nezdinde yapılmaktadır. Başvurunun geçerli kabul edilebilmesi için, mevzuatta öngörülen belgelerin eksiksiz ve usulüne uygun şekilde hazırlanması gerekmektedir.
İzin Merciine Sunulacak Dilekçe ve Ekler
1- İzin Dilekçesi
Kooperatif kuruluş izni talebiyle izin merciine sunulacak dilekçede;
- Kurucular tarafından taahhüt edilen nakdi sermayenin en az ¼’ünün,
- 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’na tabi bir bankada,
- Kurulmakta olan kooperatif adına açılan özel bir hesaba,
- Yalnızca kooperatif tarafından kullanılmak üzere yatırıldığı
hususunun açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
İzin dilekçesi iki nüsha olarak hazırlanır. Dilekçenin aslı izin merciine sunulur, sureti ise kooperatifin kuruluş dosyasında muhafaza edilir. Dilekçenin, kurucuların tamamı tarafından imzalanması zorunlu olmayıp, kurucular adına bir veya birkaç kişi tarafından imzalanması yeterlidir.
2- Kooperatif Anasözleşmesi
Kooperatif kuruluşu için;
- Kurucuların tamamı tarafından imzalanmış,
- İkisi ticaret sicili müdürü onaylı olmak üzere,
- Toplam altı adet kooperatif anasözleşmesi
izin merciine sunulmalıdır.
Kuruluş işleminin Bakanlık nezdinde yapılması hâlinde; Bakanlık, anasözleşme nüshaları üzerine kuruluş şerhini düştükten sonra iki fotokopi nüshayı alıkoyar, kalan dört nüshayı kuruculara iade eder.
Kuruluş işleminin Ticaret İl Müdürlüğü nezdinde yapılması hâlinde ise; Müdürlük bir fotokopi nüshayı alıkoyar, diğer beş nüsha kuruculara teslim edilir.
3- Kuruluş Bilgi Formu
Kuruluş bilgi formunda aşağıdaki bilgilere yer verilmelidir:
- Kooperatifin ticaret unvanı,
- Merkez adresi,
- Kurucu ortak sayısı,
- Varsa iletişim bilgileri,
- İlk yönetim ve denetim kurulu üyelerinin kimlik bilgileri.
Bu form, kuruluş izni incelemesinde kooperatifin temel yapısının anlaşılmasını sağlayan önemli belgelerden biridir.
4- Banka Dekontu
Kurucular tarafından taahhüt edilen nakdi sermayenin ¼’ünün yatırıldığını gösteren banka dekontu, izin başvurusunun zorunlu eklerindendir. Dekontta;
- Hesabın, kurulmakta olan kooperatif adına açıldığı,
- Yatırılan tutarın yalnızca kooperatif tarafından kullanılabileceği
hususları açıkça anlaşılmalıdır.
5- Adli Sicil Belgeleri ve Taahhütnameler
İlk yönetim ve denetim kurulu üyelerine ait adli sicil belgeleri, izin merciine sunulmalıdır. Ayrıca;
- Seçilme şartları bakımından belge ile ispatı mümkün olmayan hâller (hısımlık, akrabalık vb.) için,
- İlgililer tarafından yazılı taahhütname verilmesi gerekmektedir.
Ek Belgeler ve İnceleme Süreci
Kooperatifin türüne göre, izin mercii tarafından ek belge ve bilgi talep edilmesi mümkündür. İzin merciine sunulan dilekçe ve ekler;
- Şekil yönünden,
- Esas yönünden,
- 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun emredici hükümlerine uygunluk bakımından
incelenir. Yapılan inceleme sonucunda herhangi bir eksiklik veya hukuka aykırılık tespit edilmez ve anasözleşmenin zorunlu unsurları içerdiği anlaşılırsa, kooperatif kuruluş izni verilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kooperatif kuruluşu için her durumda izin alınması gerekir mi?
Hayır. Ancak bazı kooperatif türleri bakımından ticaret siciline tescilden önce izin alınması zorunludur.
Sermayenin tamamı başvurudan önce yatırılmalı mıdır?
Hayır. Kuruluş izni başvurusunda, taahhüt edilen nakdi sermayenin en az ¼’ünün yatırılması yeterlidir.
İzin dilekçesinin tüm kurucular tarafından imzalanması gerekir mi?
Hayır. Kurucular adına bir veya birkaç kişinin imzası yeterlidir.
Belgelerde eksiklik olması hâlinde ne olur?
Eksiklik veya mevzuata aykırılık tespit edilirse, izin verilmez ve eksikliklerin giderilmesi istenir.
Geçmez Hukuk Bürosu