Basit ve yazılı yargılama usulü çerçevesinde sıkça sorulan sorular arasında; “Dava açıldığında hangi hukuki sonuçlar doğar?”, “Zamanaşımı kesilir mi?”, “Temerrüt etkisi ne zaman başlar?” gibi sorular yer almaktadır. Bu yazımızda, dava açılmasının maddi hukuk ve usul hukuku açısından doğurduğu sonuçları açıklıyoruz.

Dava Açılmasının Maddi Hukuk Açısından Sonuçları

Davanın açılmasıyla birlikte maddi hukuk açısından bazı sonuçlar doğar. Burada önemli nokta, dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilmesinin çoğu sonucu doğurmak için şart olmamasıdır.

Zamanaşımının Kesilmesi

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (“TBK”) madde 154/2 uyarınca; alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye başvurduğunda, icra takibinde bulunduğunda veya iflas masasına başvurduğunda zamanaşımı kesilir.

• Dava açılmasıyla birlikte yalnızca dava konusu edilen hak için zamanaşımı kesilecektir.
• Diğer haklar için dava açılması zamanaşımını kesmez.
• Müteselsil borçlarda veya görevsiz/ yetkisiz mahkemelerde açılan davalarda, HMK madde 20 uyarınca görevli/ yetkili mahkemeye gönderme talebi yapılması durumunda zamanaşımı kesilir. Talep edilmemesi halinde, dava açılmamış sayılır ve zamanaşımı etkilenmez.

Hak Düşürücü Sürelerin Korunması

• Hak düşürücü süreye tabi davalarda, dava açılmasıyla birlikte hak düşürücü süre korunur.
• Bu düzenleme, davanın zamanında açılmasıyla, tarafların hak kaybına uğramamasını güvence altına alır.

Temerrüt Hâlinin Doğması

TBK madde 117/1’e göre; muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.

• Ancak dava açılmasının temerrüt etkisi doğurabilmesi için, dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilmiş olması gerekir.
• Yani, zamanaşımı ve hak düşürücü süre etkisi için tebliğ şart değilken, temerrüt etkisi için tebliğ zorunludur.

Sonuç

Davanın açılması, maddi hukukta önemli etkiler doğurur:

1. Zamanaşımı kesilir,
2. Hak düşürücü süre korunur,
3. Temerrüt durumu davalıya tebliğ edilmesiyle başlar.

Bu sonuçlar, hem alacaklıların haklarını korumayı hem de davaların hızlı ve etkin yürütülmesini sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS) – Dava Açılmasının Sonuçları

1. Dava açılması zamanaşımını keser mi?
Evet, dava açılmasıyla dava konusu hak bakımından zamanaşımı kesilir.

2. Dava açmak için dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilmesi gerekli mi?
Zamanaşımı ve hak düşürücü süre için gerek yoktur, ancak temerrüt etkisi için tebliğ şarttır.

3. Hak düşürücü süreye tabi davalarda dava açmanın etkisi nedir?
Davanın açılması, hak düşürücü süreyi korur ve tarafların hak kaybını önler.

4. Temerrüt ne zaman başlar?
Davalının daha önceden temerrüde düşmemiş olması halinde, dava dilekçesinin davalıya tebliği ile temerrüt doğar.

Geçmez Hukuk Bürosu