Giriş: Engelli Araçlarda Vergi Avantajı Nedir?
Türkiye’de engelli bireyler için sağlanan en önemli ayrıcalıklardan biri, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) muafiyetidir. Bu muafiyet, belirli şartları taşıyan engellilerin araç edinimini kolaylaştırmak amacıyla uygulanır. Ancak, yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlığından çıkmış Mavi Kartlı bireyler için bu avantajlardan yararlanmak bazı özel koşullara bağlıdır.
Mavi Kart Nedir?
Mavi Kart, Türk vatandaşlığından izinle çıkan kişilere verilen, Türk vatandaşlarına tanınan bazı hakları sürdürebilmelerine olanak sağlayan bir kimlik belgesidir. Mavi Kart sahipleri, Türkiye’de miras, taşınmaz edinimi, çalışma izni gibi pek çok konuda Türk vatandaşlarına yakın haklara sahiptir. Ancak bazı sosyal haklar ve vergisel muafiyetler bu kapsama her zaman girmez.
Türkiye’de Engelli Araç Alım Şartları Nelerdir?
Engelli bireyin Türkiye’de ÖTV ve MTV muafiyetiyle araç alabilmesi için temel şartlar şunlardır:
- Engellilik Oranı
- %90 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler, özel tertibat aranmaksızın araç alabilir.
- %90’ın altındaki engelli bireyler, aracı bizzat kullanabilecek durumda olmalı ve engel durumuna uygun özel tertibatlı araç almalıdır.
- Sağlık Kurulu Raporu
- Türkiye’deki yetkili sağlık kuruluşlarından alınmış, engellilik oranını gösteren resmî engelli sağlık kurulu raporu gerekir.
- Yurtdışında alınmış raporlar geçerli sayılmaz.
- Araç Kullanım Süresi ve Şartları
- ÖTV’siz araçlar 5 yıl boyunca satılamaz veya devredilemez.
- Araç yalnızca engelli bireyin ulaşımını sağlamak amacıyla kullanılmalıdır.
- İkamet Şartı
- Araç Türkiye’de kullanılacağından, kişinin yerleşim yerinin (ikametgâhının) Türkiye’de olması zorunludur.
Mavi Kartlılar ÖTV Muafiyetli Araç Alabilir mi?
Evet, Mavi Kart sahibi bir engelli birey, yukarıdaki tüm şartları yerine getirmesi halinde Türkiye’de ÖTV muafiyetli araç alabilir. Ancak:
- Engelli sağlık kurulu raporunun Türkiye’den alınması,
- İkametgâhının Türkiye’de bulunması,
- Araç alımının doğrudan engelli bireyin adına yapılması,
- Eğer engelli birey fiil ehliyetine sahip değilse, yasal vasi atanmış olması gerekir.
Bu nedenle, Almanya gibi yurtdışında ikamet eden Mavi Kartlıların önce Türkiye’ye yerleşmeleri ve adres beyanı yapmaları gerekir.
Eşi veya Yakını Engelli Aracı Alabilir mi?
- Engelli kişi ayırt etme gücüne sahipse, aracı kendi adına alır.
- İşlemleri yürütmesi için eşine noter vekaleti verebilir.
- Ayırt etme gücü yoksa (örneğin zihinsel engel), ancak mahkemece atanmış yasal vasi işlemleri yürütebilir.
- Eşi tek başına bu aracı engelli birey adına alamaz.
Almanya’dan Araç Getirme Durumu
Bazı yurtdışında yaşayanlar Almanya’dan engelli plakalı araç getirmenin avantajlı olup olmadığını merak eder. Ancak bu durum gümrük ve vergi açısından farklı bir rejime tabidir:
- Almanya’dan Türkiye’ye engelli aracı geçici olarak getirilebilir (maks. 2 yıl),
- Kalıcı ithalatta ÖTV ve gümrük vergileri ödenir, muafiyet uygulanmaz.
Sonuç: Mavi Kartlılar Ne Yapmalı?
Mavi Kart sahibi engelli bireyler:
- Türkiye’de ikamet etmeye başlar,
- Engelli sağlık kurulu raporunu alır,
- Varsa vasi atamasını tamamlar,
- Gerekli belgelerle ÖTV muafiyetli araç başvurusu yapabilir.
Bu süreçte hatalı başvuru yapılmaması, hak kaybı yaşamamak ve işlemlerin doğru yürütülmesi için bir hukuk uzmanına danışmak büyük önem taşır.