Karşılıksız Çek Suçunun Hukuki Düzenlemesi

5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinde karşılıksız çek suçu açıkça düzenlenmiştir. Anılan madde uyarınca, çekin karşılıksız olduğu işleminin yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikayeti üzerine, her bir çek için çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olmamak üzere binbeşyüz güne kadar adli para cezası uygulanmaktadır. Bu düzenleme ile çekin ödeme aracı olarak güvenilirliği ve piyasadaki itibarı korunması amaçlanmaktadır.

Şikayetin Yapılacağı Mahkeme ve Süreç

Şikayetin Yetkili Mahkemeye Yapılması

Karşılıksız çek suçuna ilişkin şikayet, hamil tarafından aşağıdaki yerlerden birine yapılmalıdır:

• Çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği yer,
• Çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer,
• Hesap sahibinin veya şikayetçinin yerleşim yeri.

Bu yerlerde bulunan icra ceza mahkemesi, şikayeti kabul etmekle yetkilidir.

Mahkemenin Vereceği Kararlar

Şikayet üzerine mahkeme;

• Hükümle birlikte çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına,
• Mevcut yasağın devamına,

karar verebilir. Bu yasak kararları sadece hükümle sınırlı olmayıp, yargılama sürecinde koruma tedbiri olarak da re’sen verilebilir.

Çek Düzenleme ve Çek Hesabı Açma Yasağının Kapsamı

Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı;

• Çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişilere,
• Tüzel kişi adına çek keşide edenlere,
• Karşılıksız çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi halinde, şirketin yönetim organına ve ticaret siciline tescil edilen yetkililerine,

uygulanmaktadır.

Koruma Tedbiri Olarak Verilen Yasağa İtiraz

Yargılama devam ederken mahkeme tarafından koruma tedbiri niteliğinde verilen yasağa karşı itiraz mümkündür.

• İtiraz Süresi: Tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde,
• İtirazın Yapılacağı Mahkeme: Yargılamayı yürüten mahkemeye,

yapılmalıdır. İtiraz dosyası, icra mahkemesinin yapısına göre uygun daireye veya asliye ceza mahkemesine gönderilir. Verilen kararlar kesindir.

Yasağın Kaldırılması Halinde Doğacak Yükümlülükler

Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilen kişiler;

• Ellerindeki tüm çek yapraklarını ait olduğu bankalara iade etmekle,
• Yasaklı oldukları sürece yeni çek hesabı açtırmamakla,
• Sermaye şirketlerindeki yönetim organlarında görev almamakla,

yükümlüdürler. Yönetim organlarındaki görevleri mevcut yasağın başlamasından önce başlamış ise görev süresinin sonuna kadar devam etse de, görev süresinin bitiminden sonra yasaklılık süresince bu organlarda görev almaları mümkün değildir.

Bu yazımızla ilgili olarak

Karşılıksız Çek Sebebiyle Getirilen Çek Düzenleme ve Hesap Açma Yasağının Kalkması

yazımıza da göz atabilirsiniz.

Geçmez Hukuk Bürosu