1. Mayıs 2025 TÜFE Ortalaması Açıklandı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mayıs 2025’e ilişkin TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) verilerini açıkladı. Buna göre, on iki aylık ortalamalara göre TÜFE artış oranı %45,80 oldu.
Bu oran, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca konut kiralarında uygulanabilecek en yüksek artış oranıdır.
2. Örnek Hesaplama: Kira Bedeli 100.000 TL Olsaydı
Eğer kira sözleşmeniz Haziran ayında yenileniyorsa ve önceki kira bedeliniz 100.000 TL ise:
- Artış oranı: %45,80
- Hesap: 100.000 x 1,458 = 145.800 TL
- Yeni kira bedeli: 145.800 TL
3. Örnek Hesaplamalarla Farklı Senaryolar
A. Kira: 25.000 TL
25.000 x 1,458 = 36.450 TL
B. Kira: 50.000 TL
50.000 x 1,458 = 72.900 TL
C. Kira: 75.000 TL
75.000 x 1,458 = 109.350 TL
Bu örnekler, kira bedelinizin artış oranına göre nasıl değişeceğini göstermek amacıyla sunulmuştur. Kiracılar ve ev sahipleri, yeni sözleşme dönemine bu doğrultuda hazırlıklı olmalıdır.
4. Yargıtay’ın Görüşü: Artış Sınırı ve Sözleşme Serbestisi
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 3. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre:
- Konut ve çatılı işyeri kiralarında kira artışı, sözleşmede aksine bir düzenleme olmadıkça, TÜFE 12 aylık ortalamalara göre yapılmalıdır.
- Taraflar, bu oranın altında bir artış kararlaştırabilir ancak üstünde bir oran geçersizdir.
- Sözleşmede “her yıl yüzde 50 artış yapılır” şeklinde hüküm olsa bile, bu oran 344. madde gereği TÜFE ortalamasını geçemez.
Yargıtay 3. HD., E. 2020/9722, K. 2021/5506, T. 21.6.2021:
“Kira artışı, Borçlar Kanunu m. 344 gereğince TÜFE 12 aylık ortalamasını aşamaz. Sözleşmede daha yüksek oran kararlaştırılmışsa, bu oran geçersiz olup TÜFE oranı esas alınmalıdır.”
5. Kira Tespit Davaları ile Karıştırılmamalı
TÜFE’ye göre artış sadece mevcut sözleşmeye dayalı kira artışlarını kapsar. Eğer kiraya veren, rayiç kira bedelinin çok altında kaldığını düşünüyorsa, ayrı bir kira tespit davası açması gerekir.
Bu davada hakim, emsal kiralara ve bilirkişi raporlarına göre yeni kira bedelini belirler. Ancak bu süreçle yıllık TÜFE artışı farklı hukuki düzenlemelere tabidir ve birbirine karıştırılmamalıdır.
6. Hukuki Tavsiyeler
- Kiracılar: Sözleşmede yazan artış oranı %45,80’in üzerindeyse, fazla ödemeyin. Yazılı olarak itiraz edin.
- Ev Sahipleri: Rayiç bedelin çok altında kaldığını düşünüyorsanız, dava açarak kira tespiti isteyebilirsiniz.
- Ortak Nokta: Her durumda, artış oranı TÜFE on iki aylık ortalama ile sınırlıdır.