Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Hukuki Dayanağı
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (“TMK”), eşler arasında uygulanacak yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimini esas almıştır. TMK’nın 202. maddesinde açıkça belirtildiği üzere:
“Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır.”
Kanun, devamında tarafların sözleşme yoluyla kanunda düzenlenen diğer mal rejimlerinden birini seçebileceklerini de hükme bağlamıştır.
Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Kapsamı
Edinilmiş mallara katılma rejimi, evlilik birliği süresince kişisel mal kapsamına girmeyen ve edinilmiş mallar olarak tanımlanan malların paylaşımını düzenler. Boşanma halinde bu mallar, eşler arasında paylaştırılır.
Kişisel Mal ve Edinilmiş Mal Ayrımı
- Kişisel mal: Eşlerden her birinin evlenmeden önce sahip olduğu mallar, kişisel mal olarak kabul edilir ve mal paylaşımına dahil edilmez.
- Edinilmiş mal: Evlilik birliği içinde elde edilen mallar ile evlilik öncesi alınmış fakat borçları (örneğin kredi taksitleri) evlilik süresince ödenen mallar edinilmiş mal kapsamına girer.
Evlilik Öncesi Alınan Malların Mal Paylaşımına Dahil Edilmesi
Evlenmeden önce satın alınmış olan ancak kredi kullanılarak alınan ve kredinin taksitlerinin evlilik süresince ödendiği mallar için aşağıdaki prensipler uygulanır:
- Evlilik süresince ödenen kısmın edinilmiş mal sayılması: Satın alınan eşyanın, evlilik birliği içerisinde ödenen kısmı edinilmiş mal olarak değerlendirilir. Bu durumda diğer eş, söz konusu eşya üzerinde hak iddia edebilir.
- Ödenen kredi oranının hesaplanması: Eşyanın satın alınış fiyatına göre, evlilik birliği içinde ödenen kredi taksitlerinin oranı belirlenir.
- Boşanma tarihindeki değerlemenin yapılması: Boşanma anında, eşyanın güncel piyasa değeri saptanır ve evlilik süresince ödenen kredi oranı ile çarpılarak, diğer eşin katılma alacağı tespit edilir.
Yargıtay Kararlarıyla Pratik Uygulama
Bu konuda Yargıtay içtihatları, yukarıda belirtilen ilkeleri teyit etmekte ve uygulamada yol göstermektedir:
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2016/20485 E., 2019/309 K., 14.01.2019 T.:
“Çekilen 40 ay vadeli kredinin 37 taksitinin evlilik içinde ödenmiş olması nedeniyle, 37/40 oranındaki kısım dikkate alınarak, edinilmiş mallardan karşılanan kısımlar üzerinden katılma alacağının hesaplanması gerekir. Buna göre yarı oranda davacı lehine katılma alacağına hükmedilmelidir. Yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.”
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2016/1666 E., 2018/12968 K., 22.05.2018 T.:
“Evlilik öncesi edinilen taşınmaz için, evlilik birliği içinde ödenen taksitler dikkate alınarak, dosyanın uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmesi ve katılma alacağı ile varsa değer artış payı hakkında rapor alınması gerekir. Bu hususların gözetilmesi ve uyuşmazlığın şüpheye yer bırakmayacak şekilde çözülmesi gerekir.”
Sonuç ve Hukuki Danışmanlık
Evlilik öncesi edinilmiş malların evlilik süresince ödenen taksitler açısından mal paylaşımına dahil edilmesi, detaylı inceleme ve hesaplama gerektiren bir süreçtir. Bu konuda yapılan işlemlerin doğru yürütülmesi, hem kanun hükümleri hem de Yargıtay kararları doğrultusunda uzman hukuk danışmanlığı ile mümkündür.
Mal rejimi sözleşmesi, mal paylaşımı ve edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamındaki haklarınızla ilgili tüm sorularınız için hukuk büromuzdan profesyonel destek alabilirsiniz.
Geçmez Hukuk Bürosu