Hazırlayan: Av. Dr. Taha Polat Geçmez · Kaynak kontrolü: 30 Ekim 2026

Botoks veya dolgu uygulamasından sonra ortaya çıkan zarar; uygulamayı yapan kişi, işlemin yapıldığı yer, kullanılan ürün ve sonrasındaki müdahale birlikte incelenerek değerlendirilir. İstenmeyen sonuç her zaman uygulama hatası değildir. Buna karşılık işlemin “kozmetik” olarak adlandırılması, tıbbi yetki, bilgilendirme ve özen yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

1. Uygulama yeri ve yetki nasıl kontrol edilir?

İşletmenin güzellik salonu ruhsatı bulunması, enjeksiyonla yapılan tıbbi uygulamalar için yeterli değildir. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin güzellik salonlarına ilişkin bölümünde, deriye veya deri altına enjeksiyonla müdahalede bulunmayı gerektiren işlemlere izin verilmez. Salonda tıp fakültesi mezunu bir kişinin bulunması da salonu kendiliğinden yetkili sağlık kuruluşuna dönüştürmez.

Sağlık kuruluşunda ise kuruluşun faaliyet izni, işlemi yapan kişinin mesleki yetkisi ve uygulanacak işlemin bu yetki kapsamına girip girmediği incelenir. Reklamdaki unvan, sertifika fotoğrafı veya sosyal medya takipçi sayısı resmî yetki kaydının yerine geçmez. Somut denetim için İl Sağlık Müdürlüğünden kuruluş ve faaliyet bilgisi istenebilir.

2. Ürün kaynaklı sorun ile uygulama hatası aynı değildir

Botulinum toksini ürünleri ile dermal dolguların ürün statüsü, ruhsat veya kayıt sistemi ve izlenebilirlik belgeleri farklı olabilir. Bu nedenle “Bakanlık onaylı” şeklindeki genel ifade yerine kullanılan ürünün ticari adı, üretici/ithalatçısı, lot-seri bilgisi ve uygulama kaydı belirlenmelidir. Kutu fotoğrafının gerçekten o işlemde kullanılan ürüne ait olması ayrıca önemlidir.

Sorun; ürünün niteliği, saklama ve tedarik koşulları, uygulama tekniği veya gerekli takipten kaynaklanabilir. Bunlar teknik incelemeyle ayrılır. Ürünle ilgili bir sorun saptanması, üretici, ithalatçı, sağlayıcı ve uygulayıcının hepsinin aynı nedenle otomatik sorumlu olduğu anlamına gelmez; her kişi bakımından hukuki dayanak ve bağlantı kurulmalıdır.

3. Yan etki bildirimi kusurun kabulü müdür?

Bir advers etki bildirimi, ürün güvenliliğinin izlenmesine hizmet eder; tek başına hekimin kusurunu veya ürünün sahte olduğunu kanıtlamaz. Şüpheli ilaç yan etkilerinin TİTCK/TÜFAM sistemine bildirilmesi, tazminat davası veya savcılık şikâyetinden ayrı bir süreçtir. Bildirim yapılmış olması da diğer başvuru sürelerinin durduğu anlamına gelmez.

Hasta yönünden öncelik sağlık durumunun yetkili sağlık kuruluşunda değerlendirilmesidir. Bu yazı bir reaksiyonun evde izlenmesini, ilaç kullanmayı veya müdahale zamanını önermez. Gerekli sağlık hizmeti sürerken işlem ve sonraki değerlendirmeler belgelenebilir; delil toplamak için bakım geciktirilmemelidir.

4. Bilgilendirme ve takipte hangi sorular sorulur?

İşlemin niteliği, makul beklentiler, alternatifler, kişiye özgü riskler, ürünün önemli özellikleri ve sorun hâlinde tıbbi yardıma nasıl ulaşılacağı açıklanmalıdır. Rıza yalnızca imzadan ibaret değildir. Fotoğrafın tanıtımda kullanılmasına izin verilmesi, uygulamanın risklerinin anlatıldığını göstermez.

Sonradan bildirilen yakınmanın kim tarafından, ne zaman ve nasıl değerlendirildiği de dosyanın parçasıdır. “Normaldir, bekleyin” mesajının yerindeliği ancak olayın tıbbi verileriyle incelenebilir. Bir mesajın varlığı tek başına yeterli takip yapıldığını veya kesin ihmal bulunduğunu göstermez.

5. Korunacak belgeler ve talebin kapsamı

  • Uygulayıcının adı, işlem yeri, kuruluşun ve fatura düzenleyenin unvanı; randevu ve ödeme kayıtları.
  • Onam, işlem planı, uygulama bölgeleri ve kullanılan ürün/lot bilgilerinin yer aldığı kayıtlar.
  • İşlem öncesi ve sonrası özgün, tarihli fotoğraflar; yakınmalar ve verilen cevaplar.
  • Sonraki muayene, tedavi ve gider belgeleri; varsa ürün güvenliği bildiriminin kayıt numarası.

Ücret iadesi, ek tedavi gideri, kazanç kaybı ve manevi tazminat ayrı hukuki koşullara dayanır. Zararın kalıcı olup olmadığı ve giderilme imkânı kişiye özel uzman incelemesi gerektirir. İnternetteki başka kişilerin deneyimleri, bu olayın kusur ve zararını kanıtlayan tıbbi rapor yerine kullanılamaz.

Başvuru yolu nasıl seçilir?

Özel sağlık hizmeti: İşlem tüketici işlemi niteliğindeyse 6502 sayılı Kanun uygulanır. Talep, sözleşmenin tarafı sağlık kuruluşuna ve somut sorumluluğu bulunan kişilere doğru yöneltilmelidir. Marka veya sosyal medya hesabı, faturadaki tüzel kişiyle aynı olmayabilir. Kuruluşa yazılı başvuru, olayı ve talebi belgelemeye yarar; her dosyada dava şartı olan bir bekleme süresi bulunduğu anlamına gelmez.

2026’da hakem heyetinin görev alanına giren ve değeri 186.000 TL’nin altında olan tüketici uyuşmazlıklarında heyete başvuru zorunludur. Özellikle salt ücret iadesi talebinde bu sınır kontrol edilir. Bu tutar ve üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında, kanuni istisnalar dışında, dava şartı arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine gidilir. Manevi tazminat ve başlangıçta miktarı belirlenemeyen bedensel zarar taleplerinde görev ile dava türü ayrıca incelenmelidir; her talep otomatik olarak hakem heyetine yöneltilemez.

Hakem heyetine e-Devlet/TÜBİS veya yazılı başvuru yapılabilir. Tüketicinin yerleşim yeri ya da işlemin yapıldığı yerdeki yetkili heyet seçilebilir. Hakem heyeti kararına itiraz, tebliğden itibaren iki hafta içinde heyetin veya tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine yapılır; bu itiraz için dava şartı arabuluculuk aranmaz. İtiraz icrayı kendiliğinden durdurmaz (6502 m.70 ve 73/A).

Kamu sağlık hizmeti: Kamu hastanesindeki tıbbi eylem nedeniyle tazminat isteniyorsa ilgili idareye İYUK m.13 kapsamında ön başvuru ve ardından idare mahkemesinde tam yargı davası değerlendirilir. Eylemin ve zararla bağlantısının öğrenilmesi bakımından somut olay incelenerek, kanundaki öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl çerçevesi gözetilir. Açık ret tebliğini izleyen günden; cevap verilmezse 30 günlük cevap süresinin bitiminden itibaren, özel bir hüküm yoksa 60 günlük dava süresi takip edilir. Gelişen zarar ve geç öğrenme hâllerinde başlangıç ayrıca değerlendirilir.

Denetim ve ceza yolları: Hasta hakları birimi ve İl Sağlık Müdürlüğü başvuruları hizmetin incelenmesini sağlayabilir; tazminat kararıyla aynı işlevi görmez. Suç şüphesi varsa savcılık başvurusu ayrı bir yoldur. Sağlık meslek mensuplarının mesleki tıbbi işlemlerinde 3359 sayılı Kanun ek m.18 ve ilgili soruşturma izni kuralları gündeme gelebilir. Bu izin süreci bütün tazminat taleplerinin ön şartı değildir. MSK süreci rehberi bu ayrımı açıklar.

Zamanaşımı ve deliller bakımından dikkat edilecek süreler

Özel hukukta tek bir “malpraktis süresi” yoktur. Haksız fiilde TBK m.72 uyarınca zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl esastır; fiil daha uzun ceza zamanaşımını gerektiriyorsa bu süre uygulanabilir. Vekâlet sözleşmesinden doğan alacaklarda m.147/5’teki beş yıl ve m.149’daki muacceliyet başlangıcı ayrıca incelenir. Hastaneyle kurulan ilişkinin niteliğine göre genel on yıllık süre dâhil başka hükümler gündeme gelebilir.

Belirli bir estetik sonucun üstlenildiği ilişkinin eser sözleşmesi olarak nitelendirilmesi ihtimalinde, TBK m.147/6 ile ayıplı eser hakkındaki özel m.478 birbirinden ayrılmalıdır. M.478, taşınmaz yapı dışındaki ayıplı eser için teslimden itibaren iki yıl, yüklenicinin ağır kusurunda yirmi yıl düzenler. Tüketici hukukundaki ayıplı hizmet hükümleri ve ayıp bildirimi de ayrıca değerlendirilir. İşlemin estetik amaçlı olması, bütün taleplere otomatik olarak aynı sürenin uygulanacağı anlamına gelmez.

Hasta hakları şikâyeti, CİMER yazışması, kurum içi inceleme veya savcılık dosyasının varlığı bütün dava sürelerini kendiliğinden durdurmaz. Arabuluculukta kanuni durma hükümleri ayrıca uygulanır. Kayıtların veya fiziksel bulguların kaybolma riski varsa HMK m.400 ve devamındaki delil tespiti koşulları değerlendirilir; delil tespiti de tek başına esas davanın yerini tutmaz.

Hasta Hakları Yönetmeliği m.16–17 uyarınca dosyayı inceleme, suret alma ve eksik/hatalı kayıtların açıklanmasını isteme hakları vardır. Talepte tarih aralığı ve belge türleri yazılmalı; başvuru ve teslim alındıları korunmalıdır. Hasta dosyası ve tıbbi kayıtları alma rehberi belge listesini tamamlar.

Sağlık hukuku serisindeki diğer konular

İlgili rehberler

Resmî kaynaklar ve güncellik

Genel bilgilendirme: Bu yazı 30 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilen kaynaklara göre hazırlanmıştır. Tanı, tedavi veya kişiye özel hukuki görüş yerine geçmez. Sorumluluk ve süreler; olayın tarihi, hizmet sunucusu, sözleşme, tıbbi kayıtlar ve talebin niteliğine göre belirlenir; sonuç taahhüdü içermez.

Add your Comment