Konulara Göre Hukuk Rehberleri · Ceza ve kamu hukuku
İçindekiler Tablosu
Toggleİdari İşlemin İptali: Tebligat, Süre ve Yürütmenin Durdurulması
İdari işlemin iptali davası, idarenin belirli bir işleminin hukuka uygunluğunun denetlenmesini amaçlar. Tazminat talebi ise tam yargı davası kapsamında ayrıca gündeme gelebilir. Önce işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu niteliği, başvuranın menfaat veya hak bağlantısı ve tebliğ düzeni incelenmelidir.
Bu sayfada: İptal ve tam yargı ayrımı · Başvuru yol haritası · Genel süre ve özel hükümler · Dava açmak işlemi durdurur mu? · Belgeler ve tebligat
İptal ve tam yargı ayrımı
İYUK m. 2 uyarınca yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluk denetimi yapılır. İdarenin hazırlık yazısı ile kesin kararı aynı dava konusu değildir. İşlemin iptali, talep edilmeyen her zararın otomatik ödenmesi sonucunu doğurmaz. İdari işlemden ve idari eylemden doğan tazminat talepleri de farklı başvuru düzenleri içerebilir.
Atama, ruhsat, kurul kararı, öğrenci işlemi ve yaptırım gibi konularda özel kanun süreleri bulunabilir. İşlemi yapan makamın yanlış gösterilmesi veya talebin belirsiz bırakılması usul sorunu doğurabilir. Dava hazırlığında işlem ve istenen sonuç açık kurulmalıdır.
Başvuru yol haritası
- İşlemin tam örneği, gerekçesi ve tebliğ veya öğrenme kanıtı alınır.
- Özel kanun, görevli-yetkili mahkeme ve zorunlu ön başvuru olup olmadığı kontrol edilir.
- İYUK m. 11 başvurusu kullanılacaksa başvurunun süreye etkisi hesaplanır; ret veya sessizlik tarihi kaydedilir.
- İptal ve gerekiyorsa tazminat talebi hazırlanır. Acil etkiler için yürütmenin durdurulması koşulları ayrıca gösterilir.
Genel süre ve özel hükümler
İYUK m. 7, özel kanunda farklı süre bulunmadığında idare mahkemesinde altmış, vergi mahkemesinde otuz günlük dava süresini düzenler. Bütün işlemlerde bu süreler kullanılmaz. M. 11 kapsamındaki uygun başvuru dava süresini durdurur; otuz günlük cevapsızlık veya ret sonrası kalan süre işler, başvuru öncesinde geçen süre hesaba katılır. Her kuruma yapılan genel şikâyet m. 11 etkisi doğurmaz.
Dava açmak işlemi durdurur mu?
İYUK m. 27 uyarınca kural olarak durdurmaz. Yürütmenin durdurulması için açık hukuka aykırılık ve telafisi güç veya imkânsız zarar koşullarının birlikte açıklanması gerekir. Vergi ve özel kanunlardaki farklı düzenlemeler ayrıca saklıdır. Talebin kabul edileceği varsayılarak idari yükümlülükler tek taraflı bırakılmamalıdır.
Belgeler ve tebligat
İşlem, başvuru, cevap, ilgili mevzuat ve somut etkiyi gösteren belgeler hazırlanır. Elektronik tebligatta 7201 sayılı Kanun m. 7/a kapsamındaki kanuni beşinci gün düzeni ile mesajın fiilen okunması ayrılmalıdır. Gerekçesiz bir “mağdur oldum” anlatımı yerine hukuka aykırılık ve sonuç, belgeyle eşleştirilir. Başka kişinin işlemi aynı hukuki konumu otomatik sağlamaz.
Resmî kaynaklar ve güncellik
Mevzuat ve bağlantı kontrolü: 23 Ekim 2026. Madde numaraları metin içinde ilgili açıklamalarla birlikte gösterilmiştir.
Ayrıntılı konu rehberleri
- İzmir’de İdare Hukuku Avukatı
- İdari Yargıda İhtisas Mahkemeleri: İmar, Askerî Hizmet ve Kurul Kararlarında Yeni Dönem
- Askerî Personel Atama İptal Davası: Süreler, Mazeretler ve Yürütmenin Durdurulması
Bağlantılı hukuk alanları
Genel bilgilendirme: Bu sayfa somut dosya için hukuki görüş veya sonuç taahhüdü içermez. Başvuru yolu ve süreler; olay, statü, belge, tebligat ve geçiş hükümleri üzerinden ayrıca değerlendirilir.
Son Yazılar
- Üniversite Hastanelerinde Başhekim Seçimi ve Hukuki Denetim: 11971 Sayılı Karar
- Akıllı Kanser İlacı Bedeli İçin SGK Davası ve İhtiyati Tedbir
- Ozan Elektronik Para’nın izni iptal edildi: Cüzdan bakiyesi nasıl istenir?
- Emniyette Sağlık Nedeniyle GİH’e Geçiş
- 2026’da Konkordato ve Doğrudan İflas Masrafları Nasıl Hesaplanır?
Faaliyet Alanlarımız
- Aile Hukuku
- Arabuluculuk
- Askeri Davalar Rehberi
- Bilişim Hukuku
- Borçlar Hukuku
- Ceza Hukuku
- Ceza Usul Hukuku
- Gayrimenkul ve Kira Hukuku
- Göç ve İltica Hukuku
- Haberler ve Hukuk Gündemi
- Hekim Rehberleri
- İcra Hukuku
- İdare Hukuku
- İdare Hukuku Rehberiniz
- İmar Hukuku
- İş Hukuku
- Kamulaştırma
- Kişisel Verilerin Korunması Hukuku
- Malpraktis Davaları
- Medeni Usul Hukuku
- Miras Hukuku
- Sağlık Hukuku
- Şirketler Hukuku
- Sözleşmeler Hukuku
- Tazminat Hukuku
- Ticaret Hukuku
- Tüketici Hukuku